Nederland is een jong wijnland met een snelgroeiende sector. Door het koele, natte klimaat werken veel wijnboeren met schimmelresistente druiven, de zogenaamde piwi’s. In Zuid-Limburg en Zeeland staan ook klassieke rassen als Pinot Noir, Auxerrois en Chardonnay. Hier vind je de belangrijkste druiven, de beschermde herkomsten en een selectie wijnmakers per gebied.
Piwi staat voor het Duitse pilzwiderstandsfähig: schimmelresistent. Het zijn kruisingen waarin naast Vitis vinifera ook andere Vitis-soorten zitten, zodat de stok veel minder last heeft van echte en valse meeldauw. In een nat zeeklimaat is dat het grootste teeltrisico, dus piwi’s vragen veel minder gewasbescherming. Veel rassen rijpen bovendien vroeg en kunnen tegen vorst.
Lange tijd mochten piwi’s niet in BOB-wijn. Sinds Verordening (EU) 2021/2117 mag dat wel, en de BOB’s Oolde, Achterhoek-Winterswijk, Rivierenland en Twente staan rassen als Regent, Pinotin en Cabernet Cortis toe. Tegelijk schuift de aanplant op: in 2025 werden voor het eerst meer blauwe dan witte stokken geplant, met veel Pinot Meunier, Chardonnay en Pinot Noir voor mousserende wijn.
De rassen die je het vaakst op een Nederlands etiket tegenkomt.
Wordt vaak “de witte druif van Nederland” genoemd. De Riesling-ouder zie je terug in de frisse zuren.
Witte wijn van een druif met roze bessen. Was in 2024 het meest aangeplante nieuwe ras in Nederland.
Rijpt zeer vroeg en geeft vaak een vollere, alcoholrijkere wijn dan de andere witte piwi’s.
Kleiner aangeplant, maar herkenbaar aan de uitgesproken muskaatneus.
Niet te verwarren met Sauvitage, een ander ras. Rond 5 ha in Nederland.
Belangrijkste klassieke witte druif in Limburg en Zeeland. Toegestaan in BOB Mergelland, Maasvallei Limburg, De Voerendaalse Bergen en Schouwen-Duiveland.
Het belangrijkste blauwe piwi-ras. Geeft een wijn met een diepe kleur.
De Cabernet Sauvignon-ouder herken je aan cassis en een kruidige toon.
Geeft een zachte, Pinot-achtige rode wijn.
Zeer donker van kleur. Wordt veel gebruikt om kleur en body aan een blend te geven.
Groeiend ras met veel kleur en structuur. Toegestaan in onder meer BOB Vijlen en Rivierenland.
Nederlandse wijn met een beschermde oorsprongsbenaming (BOB, Europees: PDO) of beschermde geografische aanduiding (BGA, Europees: PGI).
Zuid-Limburg, van Maastricht tot Vaals. Löss op kalksteen (mergel). Alleen Vitis vinifera.
Grindbodems langs de Maas. De enige BOB die Nederland en België delen.
Rond de 200 meter hoog, de hoogst gelegen BOB. Löss met vuursteen en kalk.
Gelderland, leemrijke bodem. Een van de eerste BOB’s met piwi-rassen.
Oost-Gelderland, leem en kalk.
Klei- en zavelgronden van Culemborg tot Doetinchem. Vrijwel alleen piwi-rassen.
Zes heuvels bij Voerendaal op Kunradersteen in plaats van mergel.
Het hele Zeeuwse eiland. Zeeklei met schelpkalk en meer zonuren dan de rest van Nederland.
Overijssel, leemgronden. Vervangt sinds 2024 de kleinere BOB Ambt Delden.
Elke provincie heeft een eigen BGA, bijvoorbeeld Limburg, Gelderland of Zeeland. Minstens 85% van de druiven komt uit die provincie. Een BOB vraagt 100% uit het gebied en een jaarlijkse keuring.
Een selectie per gebied. Geen ranglijst: wel huizen die je als student of liefhebber zou moeten kennen.
Het oudste en grootste wijngebied, met 147 ha in heel Limburg. Löss en mergel, hellingen op het zuiden en veel klassieke rassen. Drie BOB’s: Mergelland, Vijlen en De Voerendaalse Bergen.
Het oudste nog werkende wijnbedrijf van Nederland. Hugo Hulst plantte hier in 1970 de eerste stokken op de Louwberg.
Website ↗Met 32 ha de grootste wijngaard van Nederland. Begon in 1980 als hobbywijngaard en stond aan de basis van BOB Vijlen.
Website ↗De Riesling 1999 werd in 2002 geschonken op het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima.
Website ↗Het enige wijnbedrijf binnen BOB De Voerendaalse Bergen.
Website ↗Grindbodems langs de Maas in een van de droogste delen van de Benelux. Hier ligt de grensoverschrijdende BOB Maasvallei Limburg.
Opgericht door Harry en Mieke Vorselen. Werkt vooral met klassieke rassen.
Website ↗De provincie met de meeste wijnboeren (50 domeinen, 75 ha). Van de löss bij Groesbeek tot de rivierklei in de Betuwe en de leem in de Achterhoek. Vooral piwi-rassen. BOB’s Oolde, Achterhoek-Winterswijk en Rivierenland.
Biologische wijngaard op löss en sociale onderneming. Sinds 2017 is hier ook het Nederlands Wijnbouwcentrum gevestigd.
Website ↗Wijnmaker Diederik Beker werd in 2017 uitgeroepen tot Wijnmaker van het Jaar.
Website ↗Maakt wijn onder BOB Achterhoek-Winterswijk.
Website ↗Werkt volledig met piwi-rassen.
Website ↗Leemgronden en een sterke piwi-traditie. Sinds 2024 de BOB Twente, die de eerdere BOB Ambt Delden vervangt.
Medeoprichter van BOB Twente en daarvoor van BOB Ambt Delden.
Website ↗Een van de wijnbedrijven binnen BOB Twente.
Website ↗23 domeinen op zand- en leemgronden, met zowel piwi’s als klassieke rassen.
Sinds 2021 Demeter-gecertificeerd: biodynamische wijnbouw met 13 rassen.
Website ↗Wijngaard van de Norbertinessen van het oudste nog actieve vrouwenklooster van Nederland (1271).
Website ↗Een van de oudste wijngaarden van het moderne Nederland, begonnen als hobbywijngaard.
Website ↗Zeeklei met schelpkalk, veel zon en weinig voorjaarsvorst. BOB Schouwen-Duiveland sinds 2023.
Opgezet samen met het Luxemburgse wijnhuis Cep d’Or. Het enige wijnbedrijf binnen BOB Schouwen-Duiveland.
Website ↗Kleinere wijngaarden die laten zien dat piwi’s ook ver boven de rivieren rijpen.
Verriq · Laatst bijgewerkt: 2026-10-02
